Dla współczesnej młodzieży data ze środą, jak każda inna. Dla młodych z żołnierskich mundurach z lipca 1944 – datą niosąca nadzieję na szybkie zakończenie najokrutniejszej z wojen, na krótszą już drogę do Polski, którą wyobrażano sobie różnie.
„(…) Do nas Polska należy,
do 200 bogatych rodzin –
i nigdy nie będzie twoja!
A piechur zawołał: Nie dam!
Będzie wolna – mówił – będzie ludowa ta ziemia!
Chichotali. Zgrzytali zębami.
A gdy swoje powtarzał uparcie,
wtrącili go do więzienia,
aby złamać kręgosłup piechura.
Lecz nie złamali.
Bo on szedł przez nieruchomość, więzienie.
Bo on szedł nieustannie przed siebie” – jak pisano w balladach.
Ogłoszenie Manifestu PKWN było ważną datą dla historii Polski Ludowej, dla jej genezy, także dla lewicy.
W bieżącym roku, w dniu kolejnej, 83. rocznicy tego historycznego faktu, jak co roku wojewódzka struktura Polskiej Partii Socjalistycznej w Bydgoszczy zorganizowała spotkanie u stóp Pomnika Walki i Męczeństwa Narodu Polskiego na Starym Rynku.
Po odegraniu Hymnu RP o najważniejszych przesłaniach Manifestu i wnioskach płynących z historii dla współczesnych pokoleń mówił w swoim wystąpieniu przewodniczący Rady Wojewódzkiej Polskiej Partii Socjalistycznej Jerzy Kołomyjec.
„(…) – Manifest ten w roku 1944 był politycznym programem i zobowiązaniem nadchodzącej władzy ludowej wobec naszego narodu, był informacją dla walczącej Europy i świata o tym, że władzę w Polsce powojennej obejmuje rząd robotniczo-chłopski.
W Manifeście Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego na pierwszym miejscu stanęła mobilizacja Narodu do szybkiego pokonania faszystowskich Niemiec i zakończenia wojny.
W dalszej kolejności Manifest zapowiadał oddanie poobszarniczej ziemi rolnej tym, którzy na niej rzeczywiście pracowali – polskim chłopom, a więc oczekiwaną od wielu lat reformę rolną, zapowiadał nacjonalizację przemysłu, reformę oświaty i służby zdrowia. Wszystkie te zobowiązania zostały w Polsce Ludowej zrealizowane.
Manifest Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego również zainspirował władze państwa polskiego do ogłoszenia amnestii dla zbrojnej opozycji dwukrotnie – najpierw w roku 1945 i ponownie w roku 1947. Z amnestii skorzystało ponad 80 tysięcy młodych ludzi, często zdeprawowanych przez 6-letnią wojnę, którzy świadomie podjęli pracę zawodową i powrócili do normalnego życia. W konspiracji, w lasach pozostało jednak jeszcze około tysiąca walczących z różnych przyczyn bojowników. Ludzi okaleczonych przez wojnę i otumanionych przez imperialistyczną, antypolską propagandę, często niestety bandytów i przestępców. Wśród tej grupy polska prawica szuka dziś swojego bojowego natchnienia… Grupa polskich polityków związanych z rządem londyńskim, w odpowiedzi na Manifest Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego, zaledwie 10 dni później wywołała Powstanie Warszawskie. Dla polskiej lewicy Powstanie to było i jest niezasłużoną i niepotrzebną tragedią naszego narodu. W powstaniu zginęło około 200 tysięcy mieszkańców Warszawy, a jeszcze kilkaset tysięcy wygnano ze zrujnowanej Warszawy. A przecież wszyscy oni pragnęli dotrwać do końca wojny, pracować, założyć rodziny - wcale nie chcieli być takimi bohaterami – a tym bardziej ofiarami. Chcieli żyć. Odpowiedzialnymi za ich tragiczną, męczeńską śmierć, byli przywódcy tego powstania.
Bohaterami naszej młodzieży dzisiaj nie powinni więc być nieudolni generałowie i cyniczni politykierzy, bo to oni byli i są do dziś odpowiedzialni za niepotrzebne tragedie.
Polska lewica kontynuuje dziś idee zawarte w Manifeście, bezwarunkowo popierając żądania społeczeństwa o poprawę warunków materialnych i mieszkaniowych, poprawę dostępu do służby zdrowia, przestrzegania konstytucji RP. Wyraźnie niestety widać, że aktualna praktyka wyborcza i ordynacja, faworyzują głównie ludzi bogatych, a równocześnie pozbawiają głosu nawet 15 proc. wyborców.
Polska Partia Socjalistyczna od ponad 134 lat walcząca o wolność, niepodległość i prawa socjalne mas wzywa wszystkich patriotów do uznania 82. rocznicy ogłoszenia Manifestu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego jako okazji do rozpoczęcia ściślejszej współpracy lewicowych organizacji politycznych i społecznych działających w naszym kraju.
Uważamy, że uchwały II Kongresu Lewicy i XLV Kongresu Polskiej Partii Socjalistycznej dają podstawę do opracowania programu rozwoju Polski, programu, który zaakceptuje większość naszych obywateli, a jego sprawdzianem będą najbliższe wybory parlamentarne. Nie ma wolności bez sprawiedliwości społecznej i bezpieczeństwa socjalnego, jakie gwarantował wszystkim obywatelom Manifest Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego, a realizowała Polska Rzeczpospolita Ludowa.”.
Następnie kwiaty u stóp Pomnika Walki i Męczeństwa Narodu Polskiego złożyli:
- Jerzy Kołomyjec wraz z delegacja PPS – Haliną Szamatulską i Krzysztofem Długołęskim – przewodniczącym Koła Młodych Socjalistów oraz Józefem Ziółkowskim – moderatorem Społecznego Forum Wymiany Myśli w województwie;
- Bożena Sałacińska – przewodnicząca Wojewódzkiego Oddziału Ogólnopolskiego Parlamentu Seniorów;
- Zbigniew Welenc – wiceprzewodniczący Zarządu Wojewódzkiego Nowej Lewicy oraz Grzegorz Głowacki – sekretarz Zarządu Miejskiego Nowej Lewicy w Bydgoszczy.
Uroczystości zakończono odegraniem Marszu Pierwszego Korpusu – TU video YouTube
Fot. uczestników
cyt, fragment Ballady o Polsce Ludowej W. Woroszylskiego
Opr. nim, 22 lipca 2026 r.